‘In wezen zijn alle godsdiensten gelijk.’ Hoe dikwijls horen we iemand dit niet zeggen?
Misschien kun je met deze bewering een heel eind komen, als je maar niet het onderwerp liefde bestudeert.
Wie daarmee begint ontdekt dat de Bijbel een unieke boodschap heeft. Liefde is een centraal thema in de Bijbel. In 1 Johannes 4 staat zelfs tweemaal: God is liefde.
God is natuurlijk veel meer, maar Hij is ook liefde. Daarom heeft de Bijbel zoveel te zeggen over dit onderwerp.
Soms lijkt het wel of het Nieuwe Testament een God predikt die liefdevoller en meer vergevingsgezind zou zijn dan Die van het Oude Testament. Maar dat kan natuurlijk niet. God is eeuwig en onveranderlijk. Als God liefde is, dan is Hij dat altijd geweest en dan zal Hij dat ook altijd blijven. Niets is veranderlijker dan een mens zeggen wij dikwijls. Wel, voor God geldt het omgekeerde. Hij is onveranderlijk goed; altijd en eeuwig is Hij liefde.
God is liefde; het Oude Testament
Toen God Zich op de berg Horeb aan Mozes openbaarde noemde Hij Zichzelf allereerst “…barmhartig en genadig, groot van goedertierenheid en trouw, die goedertierenheid bestendigt aan duizenden, die ongerechtigheid, overtreding en zonde vergeeft…” (Exodus 34:6-7). Dat is dus Gods Zelfbeeld om het maar eens eigentijds te zeggen. Hij is ook rechtvaardig, daarom zegt Hij dat Hij de schuldige voorzeker niet onschuldig zal houden. Maar het accent ligt op Zijn liefde en Zijn bereidheid om zonden te vergeven als men Hem daarom vraagt.
David zegt in Psalm 27:4: “Een ding heb ik van de Here gevraagd, dit zoek ik: te verblijven in het huis des Heren al de dagen van mijn leven om de lieflijkheid des Heren te aanschouwen, en om te onderzoeken in Zijn tempel.” Lieflijkheid betekent volgens het woordenboek onder andere zachtheid, vriendelijkheid, bekoorlijkheid. Deze eigenschappen kwamen bij David boven als hij nadacht over de betekenis van de offers die werden gebracht en als hij mediteerde over de gang der geschiedenis en hoe God daarin handelt. Het ‘klimaat’ in de hemel, de ‘sfeer’ die God om Zich heen heeft, is die van zachtheid, vriendelijkheid en bekoorlijkheid, want God is liefde. Dat ‘ziet’ David in zijn meditaties, in zijn stille tijd.
God is liefde.
Dat betekent dus dat liefhebben voor God een handelen is overeenkomstig Zijn aard, Zijn diepste wezen. We behoeven in ons gebed God niet ‘om te praten’ of tot andere –meer liefdevolle- gedachten te brengen over onszelf. Want Zijn reactie is altijd die van liefde, omdat Hij liefde is. Soms schaam ik mij over mijn manier van bidden, omdat het te weinig doortrokken is van een diepe overtuiging dat God liefde is. Dat Hij vóór mij is, het goede voor mij zoekt, ook in tijden dat ik dit niet voel of ervaar.
Gods liefde in het Nieuwe Testament
Hoe groot is Gods liefde? Daarover spreekt vooral het Nieuwe Testament. In Johannes 3:16 staat: “Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe.”
God gaf Zichzelf in Christus. Dat zegt iets over de grootte van Gods liefde. Onbegrijpelijk voor mensen. Ons gevoel en ons verstand schieten hier absoluut te kort. Hoe we ook denken en wat we ook voelen, de liefde van God voor mensen blijft een geheim, een wonder. Met het verstand kunnen we onszelf geen toegang verschaffen tot dit geheim. Daar is geloof voor nodig en geloven doe je niet met je hoofd, maar met je hart. Liefde is een zaak van het hart, zowel in geven als in ontvangen. Daarom is het bereikbaar voor alle mensen. Voor kinderen en de verstandelijk minder begaafden bovenal, omdat ze eraan gewend zijn dingen aan te nemen, zonder alles te kunnen en willen begrijpen.
Hoe ‘bewijst’ God Zijn liefde aan ons, Zijn kinderen? Het Nieuwe Testament geeft daarop in Romeinen 5:8 dit antwoord: “God echter bewijst Zijn liefde jegens ons, doordat Christus, toen wij nog zondaren waren, voor ons gestorven is.” Toen wij nog zondaren waren, vijanden van God, toen al gaf God Zichzelf in Christus, om ons met Zichzelf te verzoenen. Bij andere godsdiensten betekent verzoening dat wij iets aan een god geven, om de relatie weer goed te maken. Hier staat echter dat God iets aan ons gegeven heeft, zonder dat we het verdienen, zonder dat we erom vragen en zelfs voordat we er prijs op stellen. En dat ‘iets’ is alles: Zichzelf in Christus. ‘
In wezen zijn alle godsdiensten gelijk.’ Wie dat zegt heeft de boodschap van Romeinen 5:8 niet begrepen.
We kunnen onszelf de vraag stellen: Wat bewoog God toch om naar mensen als ons om te zien? Die vraag krijgt geen antwoord. Als zondaren staan we hier voor een wonder, dat we niet kunnen vatten. Maar dit wonder is werkelijkheid; geen sprookje of een hersenschim, maar ware geschiedenis in Jezus Christus. God heeft goddelozen lief. Zijn liefde gaat uit naar Zijn vijanden en daarom zoekt Hij een weg om Zich met hen te verzoenen. Geen wonder dat Christus met de boodschap komt: Hebt uw vijanden lief, want God Zelf geeft in Christus zo duidelijk het voorbeeld. Bovendien belooft Hij ons een nieuwe krachtbron om lief te hebben.
Importliefde
Dat is het volgende geheim dat het Nieuwe Testament aan ons openbaart over de liefde van God. Ze wordt in ons hart geplant door de Heilige Geest. Zo kunnen wij, op onze beurt, leren liefhebben zoals God ons liefheeft. In Romeinen 5:5 staat dat de liefde Gods in onze harten is uitgestort door de Heilige Geest. God is liefde, dus is Zijn Geest de Geest van liefde. Een nieuwe krachtbron, beschikbaar voor alle gelovigen. ‘I love you with the love of the Lord’ (ik heb je lief met de liefde van de Heer). Daarin belijden gelovigen aan elkaar en aan de gasten in hun midden dat ze op een nieuwe manier het goede voor elkaar zoeken, namelijk door de kracht van de Heilige Geest, met de liefde die uit de hemel gekomen is. Importliefde, waarop de Bijbel het stempel gedrukt heeft: ‘made in heaven’.
Deze liefde uit de hemel moeten we niet verwarren met de natuurlijke liefde die God in de schepping gelegd heeft: de liefde tussen man en vrouw, ouders en kinderen, vrienden en vriendinnen. Deze natuurlijke liefde is een gave van God, een kostbaar geschenk dat God uitdeelt aan alle mensen, bozen zowel als goeden (zie Mattheus 7:11). Maar deze natuurlijke liefde schiet dagelijks tekort. Door de zonde is er een chronisch tekort aan liefde ontstaan op aarde. Niet alleen in de samenleving als geheel. Maar ook in veel huwelijken en gezinnen.
Een voortdurend gebrek aan offerbereidheid en dienstvaardigheid. In deze wereld worden wij door Christus uitgezonden met de liefde van God in ons hart, en met de boodschap van liefde op onze lippen. “Gelijk de Vader Mij gezonden heeft, zend Ik ook u…” (Johannes 20:21).
Gert Doornenbal
mei 1985