Het kruis - een dwaasheid voor de wereld

De laatste tijd heb ik veel nagedacht over wat God tot ons zegt in 1 Corinthiërs 1:18:

“want het woord van het kruis is wel voor hen, die verloren gaan, een dwaasheid, maar voor ons die behouden worden, is het een kracht van God.”

Op een vrijdag is iets gebeurd dat vreselijk onrechtvaardig leek en uiterst zinloos. Een onschuldige stierf een marteldood aan het kruis. Het bijzondere is, dat door de eeuwen heen miljoenen gelovigen deze dag zijn gaan vieren als Goede Vrijdag, de meest bijzondere vrijdag in de geschiedenis.

Wat voor de wereld dwaas lijkt, iets wat we maar gauw moeten vergeten, wordt door de gelovigen jaarlijks gevierd als een hoogtepunt in de geschiedenis. Als we dit goed beseffen, zien we hoezeer het evangelie, de Blijde Boodschap, haaks staat op wat de wereld als oplossing ziet om uit de problemen te komen. De dood van Christus aan het kruis is voor hen een ‘dwaze daad’,  uitgevoerd door slechte mensen. Het had niet mogen gebeuren.

Kracht – dynamiet en dynamo

Voor wie behouden worden is dat evangelie een kracht van God. Van het Griekse woord voor kracht, zijn onze woorden dynamiet en dynamo afgeleid. Het evangelie, dat Christus voor al onze zonden gestorven is, dat voor alle schuld is betaald, kan het effect in ons leven hebben van dynamiet.

Een radicale verandering van gezindheid; een bekering.  Paulus heeft dat meegemaakt op de weg naar Damascus. Zijn leven werd totaal anders, als was een hoeveelheid Dynamiet ontploft.

Het evangelie is echter ook een kracht van God die we kunnen vergelijken met een dynamo, die steeds weer wordt opgeladen. Voortdurend krijgen we kracht om zo het christenleven van elke dag te kunnen leven.

Behouden zijn en behouden worden.

“Voor ons, die behouden worden,” zegt de tekst. In onze kring hebben we meer gesproken over behouden zijn, dan behouden worden.

Daar is reden voor.

Velen hebben geworsteld met gebrek aan zekerheid van verlossing. Men miste de bijbelse kennis en grond over het kind van God zijn. Vandaar de nadruk op het behouden zijn, wanneer we Christus hebben aangenomen als persoonlijke Verlosser en Heer.

Efeziërs 2:8 zegt: “Want door genade zijt gij behouden, door het geloof…” Het merkwaardige is echter, dat in de bijbel bijna altijd wordt gesproken over behouden worden.

Onze bekering is dus niet alleen een eindpunt wat betreft behoudenis, het is óók een beginpunt.

In dat opzicht kunnen we het beeld van adoptie gebruiken. Als een kind geadopteerd wordt, is een eindpunt bereikt: het is gered uit een kans-arme situatie bijvoorbeeld in Sri-Lanka.

Het adoptieproces is echter ook een beginpunt: het kind moet nog helemaal opgevoed worden, wil het als een vrij en blij mens kunnen leven. In dat opzicht moet het kind nog behouden worden. Daaraan te werken, dàt zien de adoptie-ouders nu juist als hun speciale taak.

Zo is het ook met ons geestelijke leven als christen: we kunnen zeker zijn dat we als kinderen van God zijn aangenomen, maar we moeten nog helemaal behouden worden van onze oude op ons-zelf-gerichte-levenswandel. Het woord van het kruis is bij dàt proces een kracht van God.

We kunnen niet vrij worden van onszelf, zònder het kruis een plaats te geven in ons eigen leven van elke dag. Jezus had dit aan al zijn discipelen gezegd in Mattheüs 16:24: “Indien iemand achter Mij wil komen, die verloochene zichzelf en neme zijn kruis op en volge Mij.”

Jezus volgen betekent het pijnlijke proces van dagelijks willen afsterven aan een ik-gericht zelfzuchtig leven, om zo gericht te kunnen zijn op God en anderen.

Een vernederend, pijnlijk proces, maar met een kostbare beloning: steeds vrijer worden van mijzelf en van de zonde die in mij heerst. De bijbel spreekt niet over ‘zelfverbetering, maar in het afsterven van het oude leven door de kracht van het kruis en de groei van het nieuwe leven door de kracht van de Heilige Geest.

Dwaasheid – moreel slecht

Voor de wereld is het woord van het kruis een dwaasheid, zegt Paulus. Bij dwaasheid denken wij gemakkelijk aan onnozel, dom en sullig. In de bijbel wordt echter ook een woord gebruikt dat meer de betekenis heeft van moreel slecht.’

Aan het eind van de Bergrede spreekt Jezus over een dwaas man, die zijn huis bouwde op het zand. Deze dwaas is iemand die het woord van Jezus hoort en het niet doet.

Hij is dus niet onwetend, maar hij wil niet gehoorzaam zijn. Zijn huis stort in met alle rampzalige gevolgen van dien, niet alleen voor zichzelf maar ook voor zijn gezin en allen die bij hem schuilen. Het Griekse woord dat de betekenis van moreel slecht in zich bergt wordt in 1 Corinthiërs 1:18 door Paulus gebruikt. De wereld vindt het ook moreel verwerpelijk. Jezelf verloochenen, dagelijks je kruis opnemen en zó langzaam afsterven aan je oude leven, dat ziet men als een slechte, nare boodschap, niet als het evangelie, de goede en blijde boodschap.

Innerlijke toewijding nodig

Ik merk dat het mij soms zwaar valt, om te moeten doorgaan voor iemand die moreel slechte en verwerpelijke dingen gelooft en doorgeeft. Dat is veel moeilijker dan wanneer mensen je voor wat onnozel en goedgelovig verslijten omdat je de Bijbel aanneemt als het Woord van God.

Toch zullen we eraan moeten wennen dat de bijbelse principes voor huwelijk, opvoeding, seksualiteit, enzovoorts, steeds meer aangevochten worden als moreel verwerpelijk, discriminerend en emotioneel frustrerend (om maar enkele begrippen te noemen).

Wil ik dat wel, een dwaas zijn, die vasthoudt aan het evangelie? Wil ik dat wel, het woord van het kruis centraal plaatsen in mijn leven van elke dag? Wil ik dat wel, als mensen mij om raad vragen over seksualiteit, huwelijk, opvoeding, enzovoort om hun het woord van het kruis als dè oplossing voor te houden?

Meer dan 2000 jaar geleden heeft Paulus zich dezelfde vragen gesteld. Hij is tot een duidelijke conclusie gekomen:

“doch wij prediken een gekruisigde Christus, voor Joden een aanstoot, voor heidenen een dwaasheid, maar voor hen, die geroepen zijn, Joden zowel als Grieken, (prediken wij) Christus, de kracht van God en de wijsheid van God.  Want het dwaze van God is wijzer dan de mensen en het zwakke van God is sterker dan de mensen” (1 Corinthiërs 1:23-25a)

Op die bewuste vrijdag gebeurde er iets op Golgotha wat helemaal tegen ons gevoel ingaat. Ons gevoel zegt: de Zoon van God is gekomen, Hij zal de zonde vernietigen. Het laatste wat te verwachten was dat Hij als rechtvaardig en liefdevol mens door het kwaad vernietigd zou worden. Toch is dat gebeurd; maar zijn eeuwige Geest is behouden door deze vreselijke strijd heengekomen.

Daarom is deze zwarte bladzijde in de wereldgeschiedenis, een hoogtepunt geworden, een feestdag, in het Koninkrijk van God. Een Goede Vrijdag.

“Want het zwakke van God is sterker dan de mensen.”

Gert Doornenbal

Inzicht no 54  april 1983